Wykonawcy:
Maria Machowska – skrzypce
Orkiestra Symfoniczna FZ
Pablo Urbina – dyrygent
Thalloris Quartet
Sławomir Kozłowski – prowadzenie

Program:
S. Moniuszko – Kwartet smyczkowy F-Dur
W.A. Mozart – Eine kleine Nachtmusik
E. Elgar – Serenada e-moll na smyczki op. 20
K. Szymanowski – II Koncert skrzypcowy op. 61

Bilety: 80/60
Koncert abonamentowy

Program koncertu Crescendo na smyczki ukazuje niezwykłą różnorodność europejskiej muzyki na instrumenty smyczkowe – od klasycznej elegancji, przez romantyczną śpiewność Moniuszki i Elgara, aż po pełną ekspresji i barw późną twórczość Karola Szymanowskiego.

Koncert rozpocznie jedyny ukończony kwartet smyczkowy Stanisława Moniuszki powstał prawdopodobnie w latach czterdziestych XIX wieku, zanim kompozytor zdobył sławę jako twórca polskiej opery narodowej. Dzieło pozostaje rzadko wykonywaną, lecz niezwykle cenną częścią jego dorobku, ukazującą Moniuszkę jako twórcę znakomicie odnajdującego się również w muzyce kameralnej. Kwartet utrzymany jest w klasycznej, czteroczęściowej formie, jednak wyraźnie zdradza romantyczną wrażliwość kompozytora. Obok lirycznych, śpiewnych tematów odnaleźć można żywiołowe rytmy taneczne oraz subtelne nawiązania do polskiego folkloru. Charakterystyczna melodyjność i naturalność narracji sprawiają, że utwór zachwyca szczerością wyrazu i stanowi interesujące ogniwo między klasyczną tradycją a rodzącym się stylem narodowym.

Niewiele utworów w historii muzyki zdobyło tak ogromną popularność jak Eine kleine Nachtmusik („Mała nocna muzyka”). Powstała w 1787 roku serenada jest kwintesencją klasycznego stylu Mozarta – pełnego elegancji, lekkości i doskonałych proporcji. Pierwsza część z charakterystycznym, energicznym tematem należy do najbardziej rozpoznawalnych fragmentów muzyki klasycznej. Następująca po niej Romanza przynosi chwilę lirycznego wyciszenia, Menuet odwołuje się do dworskiej tradycji tanecznej, natomiast finał zachwyca błyskotliwością i pogodnym charakterem. Mimo pozornej prostoty Serenada wymaga od wykonawców niezwykłej precyzji, jednorodności brzmienia oraz muzycznej finezji, dzięki czemu od ponad dwóch stuleci pozostaje jednym z symboli klasycznej doskonałości.

Serenada e-moll należy do najpiękniejszych i najbardziej osobistych dzieł Edwarda Elgara. Skomponowana w 1892 roku stanowi pierwsze większe dzieło, z którego kompozytor był w pełni usatysfakcjonowany, i które otworzyło drogę do jego późniejszych sukcesów. Trzyczęściowa kompozycja urzeka subtelną liryką, ciepłym, aksamitnym brzmieniem orkiestry smyczkowej oraz niezwykłą elegancją prowadzenia melodii. Elgar tworzy muzykę pełną nostalgii, ale jednocześnie wolną od przesadnego patosu. Delikatne kontrasty dynamiczne i bogata harmonia sprawiają, że Serenada pozostaje jednym z najczęściej wykonywanych utworów na orkiestrę smyczkową, cenionym zarówno przez wykonawców, jak i publiczność.

II Koncert skrzypcowy, ukończony w 1933 roku i dedykowany wybitnemu skrzypkowi Pawłowi Kochańskiemu, jest ostatnim wielkim dziełem orkiestrowym Karola Szymanowskiego. Powstał w okresie dojrzałości twórczej kompozytora, kiedy jego język muzyczny łączył nowoczesne środki wyrazu z inspiracjami polską muzyką ludową, zwłaszcza folklorem Podhala. Koncert ma formę jednoczęściową, lecz wewnętrznie wyraźnie zróżnicowaną. Partia skrzypiec prowadzi nieustanny dialog z orkiestrą, przechodząc od pełnych wirtuozerii pasaży do niezwykle lirycznych, niemal improwizacyjnych fragmentów. Charakterystyczne dla późnego stylu Szymanowskiego bogactwo kolorystyki, modalna harmonika oraz rytmiczna energia nadają dziełu wyjątkową intensywność i emocjonalną głębię. Jest to utwór wymagający od solisty nie tylko doskonałej techniki, lecz także ogromnej wyobraźni muzycznej.

Fot. Grzegorz Mart

Maria Machowska – Solistka, kameralistka, pedagog. Koncertmistrz Orkiestry Filharmonii Narodowej w Warszawie, doktor habilitowany sztuk muzycznych. Jej mistrzami byli Mirosław Ławrynowicz, Marek Zebura a następnie Konstanty Andrzej Kulka. Laureatka  m.in: XIII Międzynarodowego Konkursu Skrzypcowego im. Henryka Wieniawskiego w Poznaniu (2006 r.) oraz VI Międzynarodowego Konkursu Skrzypcowego im. L.Mozarta w Augsburgu (2006 r.). Koncertowała we wszystkich krajach europejskich, a także w USA, Kanadzie, Japonii, Chinach, Korei i Izraelu. W latach 2008-2014 pełniła funkcję Koncertmistrza Orkiestry Sinfonia Varsovia.

Znaczący wpływ na rozwój artystki miała współpraca w charakterze solistki, kameralistki i koncertmistrza z tak wybitnymi postaciami świata muzycznego jak Ida Haendel, Augustin Dumay, Martha Argerich, Krzysztof Penderecki, Bruce Liu, Konstanty Andrzej Kulka, Eduard Schmieder, Wolfgang Marschner, Jacek Kaspszyk, Marc Minkowski. W 2003 roku z okazji Międzynarodowego Dnia Muzyki wykonała w duecie z Vadimem Brodskim Navarrę Pablo Sarasatego. Koncert odbył się w Filharmonii Narodowej i był transmitowany na żywo przez Telewizję Polską.Niezwykłym doświadczeniem artystycznym było tournée po Europie oraz Azji z Maximem Vengerovem w roli solisty, podczas którego artystka poprowadziła od pulpitu Polską Orkiestrę Kameralną występując w najsłynniejszych salach koncertowych m.in. Berliner Philharmonie, Auditorio Nacional de Música w Madrycie, Barbican Center w Londynie czy Suntory Hall w Tokio.

Maria Machowska jest profesorem Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina w Warszawie. Prowadzi intensywną działalność jako juror konkursów a także jako pedagog na licznych kursach i warsztatach skrzypcowych.

W 2022 roku została uhonorowana Brązowym Medalem „Zasłużony Kulturze Polskiej Gloria Artis”.

Hiszpański dyrygent Pablo Urbina od 2025 roku pełni funkcję dyrektora artystycznego i muzycznego Orquestra do Algarve w Portugalii. Do jego ostatnich i nadchodzących zobowiązań należą: debiut z zespołem Companhia Nacional de Bailado (Portugalia) przy wykonaniu „Carmina Burana”, a także realizacja oper „El retablo de maese Pedro” Manuela de Falli oraz „Yerma” Heitora Villi-Lobosa z Opera de Tenerife. Artysta zadebiutuje również z Filharmonią Zielonogórską i Orkiestrą Metropolitalną w Lizbonie, podejmie współpracę z Orquesta Ciudad de Granada podczas Międzynarodowego Festiwalu w Grenadzie oraz z Neo Philharmonica w ramach tournée po Chinach, a także powróci do współpracy z Orquestra Simfònica de les Illes Balears, Orquestra do Norte, Orkiestrą Symfoniczną Nawarry, National Youth Orchestra of Great Britain oraz Orquestra Sem Fronteiras. W poprzednich sezonach dyrygował na czterech kontynentach, współpracując z takimi zespołami jak: Orkiestra Radiowo-Telewizyjna Hiszpanii (RTVE), Royal Liverpool Philharmonic Orchestra, The Hallé, Ulster Orchestra, Britten Sinfonia, Orkiestra Symfoniczna Kastylii i Leónu, Hong Kong Chamber Orchestra, National Youth Orchestra of Great Britain, Waco Symphony Orchestra (USA), Orkiestra w Kordobie, Filharmonia w Maladze, Orquestra das Beiras, Madeira Classical Orchestra oraz Tunezyjska Orkiestra Symfoniczna. Współpracował z dyrygentami takimi jak Bernard Haitink, Leonard Slatkin, Carlos Miguel Prieto, Lionel Bringuier i Jaime Martín, a także z artystami tej miary co Anthony McGill czy Danielle de Niese.

Wcześniej Pablo pełnił funkcję dyrektora muzycznego London City Orchestra, dyrygenta współpracującego podczas festiwalu Al Bustan w Libanie i Lerici Music Festival we Włoszech, a także asystenta dyrygenta w Orquestra Simfònica de les Illes Balears (u boku Pablo Mielgo). Prowadzi również szeroko zakrojone działania i badania w zakresie kreatywnego przywództwa, szkoleń oraz przygotowania zawodowego muzyków, współpracując z firmami prywatnymi i instytucjami edukacyjnymi poprzez wykłady, kursy mistrzowskie i doradztwo. Z równą pasją podchodzi do repertuaru operowego i symfonicznego; dyrygował takimi dziełami jak „Rusałka” Dvořáka, „Czarodziejski flet” i „Don Giovanni” Mozarta, „Bal maskowy” Verdiego czy „Florencia en el Amazonas” Daniela Catána. W 2016 roku poprowadził hiszpańskojęzyczną premierę opery „Eloise” Karla Jenkinsa z zespołem Navarra Chamber Opera. Laureat trzeciej nagrody w Międzynarodowym Konkursie Dyrygenckim Siemens Hallé (2023), Urbina postrzega muzykę jako siłę napędową pozytywnych zmian społecznych. Pablo Urbina urodził się w Vitorii; kształcił się w Pampelunie (w Konserwatorium im. Pablo Sarasatego), a następnie kontynuował naukę w Stanach Zjednoczonych (Thornton School of Music) oraz w Londynie (Royal College of Music). W trakcie swojej kariery korzystał ze wskazówek wybitnych mentorów, którym zawdzięcza kształtowanie swojej muzycznej drogi. Dostrzegając istotną rolę muzyki w społeczeństwie, Urbina aktywnie angażuje się w projekty społeczne, edukacyjne i popularyzatorskie. Oprócz częstej współpracy z orkiestrami młodzieżowymi, pełni funkcję ambasadora organizacji The Amber Trust, wspierającej osoby niewidome i niedowidzące poprzez muzykę.

SFZ – Strings Festival Zielona Góra
Strings Festival Zielona Góra to jeden z najciekawszych festiwali smyczkowych w Polsce, kontynuujący ponad 30-letnią tradycję „Mistrzów polskiej wiolinistyki”, podczas której na scenie gościli wybitni artyści, tacy jak Wanda Wiłkomirska, Krzysztof Jakowicz czy Bartłomiej Nizioł. Od 2024 roku festiwal funkcjonuje pod nową nazwą — Strings Festival Zielona Góra — podkreślającą jego międzynarodowy charakter.
Nadchodząca edycja rozpocznie się 2 października koncertem „Z wysokiego C”. Wykonawcami będą: Tymoteusz Bies — fortepian, Marcin Markowicz — skrzypce, Maciej Kułakowski — wiolonczela oraz Orkiestra Symfoniczna FZ pod batutą Rafała Janiaka. W programie znajdą się: Koncert potrójny C-dur na skrzypce, wiolonczelę i fortepian op. 56 Ludwiga van Beethovena oraz I Symfonia c-moll op. 68 Johannesa Brahmsa. „Crescendo na smyczki” to koncert zaplanowany na 9 października, prezentujący różnorodność brzmień orkiestry smyczkowej oraz wirtuozowską literaturę skrzypcową. Wystąpi Maria Machowska — skrzypce — wraz z Orkiestrą Symfoniczną FZ pod batutą Pabla Urbiny. W programie znajdą się: Kwartet smyczkowy d-moll Stanisława Moniuszki,
„Eine kleine Nachtmusik” Wolfganga Amadeusa Mozarta, Serenada e-moll na smyczki op. 20 Edwarda Elgara oraz II Koncert skrzypcowy op. 61 Karola Szymanowskiego. Koncert połączy klasyczną elegancję, romantyczną lirykę
i polską muzykę XX wieku, eksponując piękno brzmienia instrumentów smyczkowych. „Różowy Październik” to tytuł wyjątkowego koncertu, który odbędzie się 15 października. Solistą wieczoru będzie Robert Bachara, któremu towarzyszyć będzie Orkiestra Smyczkowa FZ. Zabrzmi jedno z najsłynniejszych dzieł muzyki barokowej — „Cztery pory roku” op. 8 Antonia Vivaldiego — ukazujące piękno natury i zmienność pór roku. Koncert moderować będzie Agnieszka Trzeciakiewicz, dziennikarka Polskiego Radia i prezeska onkologicznej Fundacji Sztuka Leczenia im. Gabrieli Kownackiej, która wygłosi prelekcję „Onkostory”, wykorzystującą fragmenty niekonwencjonalnych rozmów autorki z pacjentami, lekarzami, rehabilitantami i psychologami stawiającymi czoło chorobie onkologicznej. Kolejną odsłoną Strings Festival Zielona Góra będzie koncert „Vivaldi vs Piazzolla”, ukazujący fascynujący dialog między muzyką baroku a współczesnym tangiem. W koncercie 16 października wystąpią Robert Bachara oraz Tassilo Probst, którym towarzyszyć będzie Orkiestra Smyczkowa FZ pod batutą Jakuba Grzybowskiego. Koncert rozpocznie się od prawykonania utworu Ignacego Zalewskiego, a do dialogu dołączą słynny cykl „Cztery pory roku” („Le quattro stagioni”) Antonia Vivaldiego oraz „Pory roku” („Estaciones Porteñas”) Astora Piazzolli. Koncert zestawi dwa muzyczne obrazy pór roku, prezentując kontrast między barokową elegancją a pełnym pasji światem argentyńskiego tanga. 23 października, w koncercie zatytułowanym „Echo wspomnień”, solistą będzie znakomity skrzypek Robert Kwiatkowski, który wraz z Orkiestrą Symfoniczną FZ pod batutą Sergeya Simakova wykona Koncert skrzypcowy A-dur KV 219 Wolfganga Amadeusa Mozarta. W programie zabrzmią także: poemat symfoniczny „Wełtawa” Bedřicha Smetany, VII Symfonia h-moll „Niedokończona” Franza Schuberta. Finałowym koncertem Strings Festival Zielona Góra będzie Koncert Oratoryjny, zaplanowany na 30 października. To uroczyste zakończenie festiwalu połączy siły orkiestry, chóru i solistów w prawykonaniu nowego dzieła. Wystąpią:
Magdalena Stefaniak — sopran, Adrian Domarecki — tenor oraz Adrian Janus — baryton, a towarzyszyć im będą Orkiestra Symfoniczna FZ oraz Chór FZ. Całość poprowadzi Agnieszka Franków-Żelazny. Przygotowanie chóru: Martyna Kozanecka. W programie zaplanowano prawykonanie utworu „Requiem” Magdaleny Cynk, zamówionego w ramach programu „Zamówienia kompozytorskie”. Natomiast 21 i 22 listopada, w cyklu „SFZ na bis”, odbędą się wyjątkowe koncerty z udziałem finalisty Międzynarodowego Konkursu Skrzypcowego im. Henryka Wieniawskiego, któremu towarzyszyć będzie Orkiestra Symfoniczna FZ pod dyrekcją Macieja Kotarby. W programie znajdą się pełna liryzmu „Legenda” op. 31 Witolda Maliszewskiego oraz I Koncert skrzypcowy fis-moll op. 14
Henryka Wieniawskiego — jedno z najwybitniejszych dzieł polskiej literatury skrzypcowej, będące prawdziwym sprawdzianem wirtuozerii i muzycznej dojrzałości solisty. W ramach Festiwalu SFZ zaplanowano realizację 8 koncertów.